NN z Puszczy Kampinoskiej

poniedziałek, 21 stycznia 2019 12:45

Na terenie Kampinoskiego Parku Narodowego zlokalizowane jest grodzisko z XIII wieku. „Zamczysko” – pod taką nazwą znany jest ten zabytek – składa się z dwóch pierścieni wałów, dwóch fos oraz majdanu (centralnej wypłaszczonej części grodziska otoczonej wałem). Badania sondażowe przeprowadzone w 2017 roku na terenie grodziska potwierdziły obecność drewnianej konstrukcji wałów.

Tym razem jednak skoncentrujemy się na czasach nam bliższych. Niewielu wie, że na drugim pierścieniu wałów zlokalizowany jest symboliczny grób NN, który zginał w 1944 roku w Puszczy Kampinoskiej. Powstaniec? Partyzant? Żołnierz AK? Czy grób miał charakter wyłącznie symboliczny?

13.11.2018 r. archeolodzy z Biura Upamiętniania Walk i Męczeństwa Instytutu Pamięci Narodowej przeprowadzili badania archeologiczne mające na celu ekshumację osoby pochowanej na terenie średniowiecznego grodziska. W trakcie eksploracji kolejnych warstw natrafiono najpierw na zarys jamy grobowej, następnie na fragmenty drewna, w końcu na szczątki ludzkie. Jak się okazało przekazy o ekshumacji przeprowadzonej w tym miejscu w latach 50ych lub 70ych minionego stulecia minęły się z prawdą. Kości były ułożone w drewnianej skrzyni i zasypane. Szczególną uwagę zwracał brak części kończyn dolnych od kolan w dół oraz dłoni. Na wysokości dolnej partii prawej kości udowej zalegały czerwone okrągłe paciorki i metalowy krzyżyk (przypuszczalnie różaniec). Po analizie antropologicznej ustalono, że szczątki należały do młodego mężczyzny, który najprawdopodobniej zginął od kuli. Dolna część nóg oraz dłonie zostały mu odcięte. Po zadokumentowaniu szczątków in situ (w miejscu) wydobyto je w celu zapewnienia powtórnego pochówku w mogile wojennej na jednym z lokalnych cmentarzy.

Nadmieńmy, że w trakcie badań natrafiono na drobne pozostałości dwóch pierwszych krzyży upamiętniających zmarłego (łącznie istniały 3 krzyże), gwoździe od skrzyni, w której pochowano mężczyznę oraz jeden fragment ceramiki średniowiecznej. Grób nie naruszył struktur grodziska.

Przygotowała:
Aleksandra Orłowska
starszy inspektor ds. Zabytków Archeologicznych
WUOZ