Kamienica przy Poznańskiej 21 w Warszawie zabytkiem

poniedziałek, 21 maja 2018 15:18

Jakub Lewicki – Mazowiecki Wojewódzki Konserwator Zabytków podpisał decyzję o wpisie do rejestru zabytków kamienicy wzniesionej w 4 ćw. XIX w., położonej w Warszawie przy ul. Poznańskiej 21, z uwagi na zachowane wartości historyczne i naukowe.

Obiekt jest jedynym zachowanym przykładem śródmiejskiej zabudowy, pochodzącym sprzed wielkiej rozbudowy miasta w 2. połowie XIX w. Budynek odznacza się nietypową formą architektoniczną – niską zabudową i skromnymi elewacjami, co było charakterystyczne dla obiektów wznoszonych przed połową XIX w. Dokumentuje także budownictwo mieszkaniowe Południowego Śródmieścia Warszawy z końca XIX wieku. W tym okresie obszar położony na zachód od ul. Poznańskiej (d. Wielkiej) należał do słabo zurbanizowanych rejonów miasta, na którym dominowały tereny zielone z niskimi i częściowo drewnianymi budynkami o rozproszonym układzie. Wzmożony ruch budowlany po 1900 r. doprowadził do powstania zwartej zabudowy, składającej się z kilkukondygnacyjnych kamienic czynszowych z wewnętrznymi podwórzami i bogato dekorowanymi fasadami. Forma domu o nieskomplikowanej bryle i skromnym detalu, świadczy o dawnej architekturze, potrzebach mieszkaniowych, przepisach budowlanych obowiązujących na terenie Królestwa Polskiego, a także o sposobie zagospodarowania posesji. W 1. połowie XX w. miasto wielokrotnie zmieniało swoje oblicze ze względu na intensywny ruch budowlany trwający przed 1939 r., ogromne zniszczenia wojenne oraz powojenne wyburzenia i powstające nowe założenia przestrzenne. W tym kontekście zachowanie XIX-wiecznej kamienicy dokumentuje również zmiany w budownictwie mieszkaniowym oraz przekształcenia urbanistyczne Warszawy na przestrzeni 150 lat.

Podczas powstania warszawskiego budynek znalazł się na terenie zajętym przez żołnierzy Batalionu Zaremba-Piorun Armii Krajowej. Na sąsiedniej posesji, pod adresem Hoża 62, znajdowało się dowództwo 2. kompani „Jur”, natomiast w samej kamienicy Poznańska 21, w początkach sierpnia 1944 r., zlokalizowano placówkę powstańczą pod dowództwem mjr Jana Przeździeckiego „Tomasza”, późniejszego zastępcy dowódcy batalionu. Bliskość frontu, którego granica biegła wzdłuż ulic Emilii Plater i Wspólnej, spowodowała silne zniszczenia okolicznej zabudowy. Pomimo wzmożonego obstrzału artyleryjskiego oraz bombardowań lotniczych, kamienica przetrwała praktycznie nieuszkodzona i po opuszczeniu przez Niemców Warszawy ponownie została zasiedlona.

Postępowanie wszczęto na wniosek organizacji społecznej Obrońcy Zabytków Warszawy.

Decyzja nie jest ostateczna. Stronom przysługuje odwołanie do Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.


Agnieszka Żukowska
Rzecznik Prasowy
Mazowieckiego Wojewódzkiego
Konserwatora Zabytków


 

Kamienica z pocz. XX w. przy Waliców 10 w Warszawie zabytkiem

piątek, 18 maja 2018 11:42

Mazowiecki Wojewódzki Konserwator Zabytków – Jakub Lewicki podpisał decyzję o wpisie do rejestru zabytków kamienicy przy ul. Waliców 10 w Warszawie wraz z terenem posesji, z uwagi na zachowane wartości historyczne, artystyczne i naukowe.

Obiekt położony jest u zbiegu ulic Waliców i Pereca (dawniej Ceglanej) w zwartej zabudowie tworzonej przez trzy kamienice wschodniej pierzei środkowego odcinka ul. Waliców. Historia tej okolicy sięga osiemnastowiecznej posiadłości założonej przez rodzinę Walickich na gruntach wydzierżawionych od starostwa warszawskiego, z późniejszą ulicą Waliców jako osią osady. Lokowano tu głównie zakłady przemysłowe, w tym browary i gorzelnie, a pomiędzy nimi niewielkie domy dla pracowników. Obok nich funkcjonowało także rozległe gospodarstwo ogrodnicze Ulrychów z centralą firmy i siedzibą rodziny. W następstwie dynamicznego rozwoju budowlanego Śródmieścia na przełomie XIX i XX w. w wyniku nowej parcelacji, na Walicowie zaczęto wznosić okazałe, kilkukondygnacyjne kamienice czynszowe, wśród nich przedmiotowy budynek ukończony po 1910 r.

Kamienicę zamieszkiwało głównie zamożne mieszczaństwo żydowskie – adwokaci, kupcy, lekarze. Wiadomo, że jej ostatnimi właścicielami była rodzina Katzów. Od 1940 do 1942 r. obiekt znajdował się na skraju warszawskiego getta, którego granica przebiegała między innymi w poprzek ul. Waliców i wzdłuż ul. Ceglanej, choć kilkakrotnie ulegała na tym odcinku przesunięciom. Mimo znacznych zniszczeń jakie dotknęły sąsiednie obiekty, dom nie ucierpiał w trakcie powstania warszawskiego, ani we wcześniejszym okresie.

Kamienica jest jednym z zaledwie kilku obiektów dokumentujących dawny sposób zabudowy ul. Waliców i zarazem cennym dokumentem budownictwa czynszowego Woli, której tkanka miejska uległa zatarciu w wyniku ogromnych zniszczeń wojennych oraz późniejszych wyburzeń. Artystyczne walory obiektu wynikają z rozwiązania elewacji o miękkich liniach wykuszy, wzbogaconych historyzującym detalem m.in. w postaci girland i kartuszy oraz urozmaiconych zróżnicowanymi wykrojami okien.

Budynek zachował w znacznym stopniu oryginalną substancję zabytkową i liczne, oryginalne komponenty, jak choćby ozdobne balustrady schodów na reprezentacyjnych klatkach schodowych. Ponadto, kamienica związana z funkcjonowaniem warszawskiego getta, obok domów pod numerami 12, 14 i 17 oraz ściany frontowej dawnego browaru Junga (nr 11), stanowi ostaniec dawnej zabudowy Walicowa, jedyny kompletnie zachowany, przez co jest ważnym elementem tożsamości tej części miasta.

Decyzja nie jest ostateczna. Stronom przysługuje odwołanie do Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.


Agnieszka Żukowska
Rzecznik Prasowy
Mazowieckiego Wojewódzkiego
Konserwatora Zabytków


 

Nowy zastępca konserwatora zabytków

poniedziałek, 07 maja 2018 14:11

Wojewoda Mazowiecki – Zdzisław Sipiera z dniem 7 maja 2018 roku powołał na stanowisko zastępcy Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków dr inż. Katarzynę Pałubską.

Katarzyna Pałubska jest doktorem nauk technicznych, dyscyplina: Architektura i Urbanistyka, Wydział Architektury Politechniki Warszawskiej. Rozprawę doktorską „Tereny dziewiętnastowiecznej Twierdzy Warszawa jako elementy struktury rekreacyjnej miasta” obroniła w Zakładzie Konserwacji Zabytków Wydziału Architektury Politechniki Warszawskiej. Studia magisterskie ukończyła na kierunku: Architektura krajobrazu, Wydział Ogrodnictwa i Architektury Krajobrazu SGGW w Warszawie.

Wykładowca na kilku uczelniach krajowych, studiach podyplomowych, międzynarodowych i krajowych szkoleniach, m.in. wykładowca w Instytucie Konserwatorstwa i Zabytkoznawstwa Wydziału Sztuk Pięknych UMK w Toruniu (2012-2018), adiunkt w Zakładzie Architektury Krajobrazu na Uniwersytecie Przyrodniczym w Lublinie (2010-2018), wykładowca Międzynarodowej Szkoły Letniej UNESCO i Politechniki Lubelskiej (2013-2018), wykładowca-doktorant w Zakładzie Konserwacji Zabytków na Wydziale Architektury Politechniki Warszawskiej (2004-2009).

Autorka kilkunastu opracowań naukowych i opinii konserwatorskich dla urzędów konserwatorskich oraz kilkudziesięciu artykułów naukowych, popularnonaukowych, rozdziałów w monografiach polskich i zagranicznych, dotyczących ochrony dziedzictwa kulturowego, krajobrazu kulturowego i aspektów prawno-własnościowych ochrony zabytków, wpływu planowania przestrzennego na możliwości ochrony krajobrazu historycznego w Polsce.

Organizatorka kilkudziesięciu konferencji naukowych i międzynarodowych ICOMOS (2005-2018) o tematyce ochrony dziedzictwa kulturowego. Sekretarz redakcji czasopisma naukowego „Ochrona Dziedzictwa Kulturowego”. Członek Zarządu Polskiego Komitetu Narodowego Międzynarodowej Rady Ochrony Zabytków ICOMOS (Skarbnik 2015-2020), członek głosujący (voting member) International Scientific Committee of Cultural Landscapes ISCCL (ICOMOS-IFLA), sekretarz Komisji Ogrodów Historycznych i Krajobrazu Kulturowego PKN ICOMOS, członek Komisji Architektury, Urbanistyki i Studiów Krajobrazowych PAN, członek Stowarzyszenia Polskich Architektów Krajobrazu.

W wolnych chwilach lubi rzemiosła artystyczne, bieganie i wycieczki górskie.


Agnieszka Żukowska
Rzecznik Prasowy
Mazowieckiego Wojewódzkiego
Konserwatora Zabytków


 

Strona 2 z 265

«PoczątekPoprzednia12345678910NastępnaOstatnie»
Archiwum aktualności:
Polecamy również:

muwz_g
bskz_g
mkdn_g
muwz_g