Willa „U Dziadka” zabytkowa

piątek, 17 listopada 2017 16:34

Jakub Lewicki – Mazowiecki Wojewódzki Konserwator Zabytków podpisał decyzję o wpisie do rejestru zabytków willi „U Dziadka”, wzniesionej w l. 20. XX w., położonej przy ul. Mickiewicza 43/47 w Otwocku, z uwagi na zachowane wartości artystyczne i historyczne.

W 1905 r. z działki o nazwie „Wille Otwockie” wydzielono mniejszą, nazwaną „Willa Elwirów”, będącą własnością Luzera Józefa Ciechanowskiego oraz Chil Michela Hoffmana. W latach 20. XX wieku właściciele wybudowali obecny drewniany budynek, posiadający prawdopodobnie funkcję pensjonatu. Otrzymał on uproszczoną formę, nawiązującą do architektury modernistycznej, co wyróżniało go na tle otwockiej zabudowy powstającej najczęściej w tzw. stylu nadświdrzańskim. W 1938 r. drugi ze współwłaścicieli odsprzedał swoją połową Zeldzie Ciechanowskiej. Zapewne podczas II wojny światowej budynek został odebrany właścicielom ze względu na ich żydowskie pochodzenie. Po zakończeniu działań wojennych w uszkodzonej i opuszczonej willi, oraz sąsiedniej willi „Agatka” umieszczono Ognisko Towarzystwa Przyjaciół Dzieci Ulicy „Świder”. Inicjatorem powstania towarzystwa był Kazimierz Lisiecki „Dziadek”, który na początku lat 20. XX w. założył pierwsze warszawskie ognisko na bazie Klubu Gazeciarzy. Wkrótce powstała sieć domów rozmieszczonych na terenie całej Polski, działających podczas okupacji jak i w PRL, z czego część z nich po wojnie zmieniła lokalizację. W 1948 r. Kazimierz Lisiecki wprowadził się do mieszkania na I piętrze przedmiotowej willi, a w 1951 r. zatrudnił w „Świdrze” nauczycielkę Marię Pilecką, żonę rotmistrza Witolda Pileckiego – żołnierza Wojska Polskiego i Państwa Podziemnego oraz więźnia niemieckiego obozu zagłady KL Auschwitz, zamordowanego przez Urząd Bezpieczeństwa w więzieniu mokotowskim. W kolejnych latach „Dziadkowi” udało się wyodrębnić ogniska z sieci państwowych domów dziecka oraz zwiększyć powierzchnię o 14-hektarowy teren z dwoma dodatkowymi budynkami nazwanymi „Kacperek” i „Jamnik”. Około 2012 r. część terenu ze zlokalizowaną na nim willą została wydzielona, natomiast sam obiekt wyłączono z użytkowania.

Willa „U Dziadka” wybudowana w nurcie rzadko stosowanego w architekturze drewnianej modernizmu, posiada wartości artystyczne. Pozbawiona bogatego detalu otrzymała kubiczną bryłę wzbogaconą o ryzality i werandy, a także zróżnicowaną wysokość obu traktów. Główną ozdobę elewacji stanowią wąskie pasy ze skośnie ułożonymi deskami ujmujące partie o układzie poziomym, a także skośne listwy werand.

O wartości historycznej budynku decydują w szczególności jego powojenne dzieje, kiedy to umieszczono w nim Ognisko Towarzystwa Przyjaciół Dzieci Ulicy „Świder”, założone ok. 1919 r. przez wybitnego pedagoga i społecznika Kazimierza „Dziadka” Lisieckiego. Natomiast związek willi z osobą Marii Pileckiej dokumentuje sytuację polityczną w Polsce, polegającą na dyskryminowaniu rodzin żołnierzy Armii Krajowej i powojennego podziemia niepodległościowego. Pani Pileckiej ze względu na przeszłość męża czyniono trudności w podjęciu pracy w państwowych instytucjach, co nie stanowiło problemu dla „Dziadka” Lisieckiego, który ją zatrudnił i obdarzył pełnym zaufaniem.

Decyzja nie jest ostateczna. Stronom przysługuje odwołanie do Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.


Agnieszka Żukowska
Rzecznik Prasowy
Mazowieckiego Wojewódzkiego
Konserwatora Zabytków


 

Budynek dawnej szkoły w Broku zabytkiem

środa, 15 listopada 2017 11:28

Mazowiecki Wojewódzki Konserwator Zabytków - Jakub Lewicki podpisał decyzję o wpisie do rejestru zabytków budynku dawnej szkoły przy ul. Warszawskiej w Broku, z uwagi na zachowane wartości historyczne, naukowe i artystyczne. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.

Budynek zbudowano w latach 1922-27 na potrzeby szkoły powszechnej i taką funkcję pełnił do końca lat 90. XX wieku, kiedy to został wyłączony z użytkowania. Dotychczas nieustalony architekt wykorzystał formy nawiązujące do wczesnobarokowej architektury rezydencjonalnej w Polsce, pozbawionej bogatej dekoracji, wzbogacony jedynie masywnymi narożnymi boniami i głównym wejściem umieszczonym we wnęce przypominającej otwór bramny. Forma budynku jest analogiczna do innych szkół powstałych w tej stylistyce w dwudziestoleciu międzywojennym, której najwybitniejszym przykładem jest Liceum Stefana Batorego w Warszawie, powstałe w latach 1922-24 według projektu Tadeusza Tołwińskiego.

Przedmiotowy budynek posiada wartości historyczne i naukowe. Świadczy on rozwoju szkolnictwa powszechnego w Polsce w okresie dwudziestolecia międzywojennego, gdzie największym wyzwaniem było ujednolicenie systemu edukacji odziedziczonego po trzech zaborcach i z tego względu silnie zróżnicowanego pod względem kształcenia. Wprowadzony w 1919 roku powszechny obowiązek szkolny unaocznił również ogrom braków lokalowych, co początkowo zmusiło władze do wynajmowania pomieszczeń, a w następstwie budowy nowych obiektów. Szkoły powstawały według ówcześnie stosowanych trendów, w tym w stylu dworkowym uznawanym w Polsce za narodowy. Taką formę otrzymała również przedmiotowa szkoła, wyróżniająca się spośród innych zastosowaną wczesnobarokową stylistyką, co świadczy dodatkowo o jej wartościach artystycznych. Ponadto, budynek ten stanowi materialne świadectwo historii Broku i jego rozwoju jako ośrodka miejskiego.

Decyzja nie jest ostateczna. Stronom przysługuje odwołanie do Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.


Agnieszka Żukowska
Rzecznik Prasowy
Mazowieckiego Wojewódzkiego
Konserwatora Zabytków


 

Willa „Wilśniaczek” zabytkiem

środa, 15 listopada 2017 11:27

Mazowiecki Wojewódzki Konserwator Zabytków - Jakub Lewicki podpisał decyzję o wpisie do rejestru zabytków willi „Wilśniaczek”, powstałej ok. 1930 r., położonej w Ożarowie Mazowieckim przy ul. Janusza Kusocińskiego 5, z uwagi na zachowane wartości artystyczne.

Obiekt został zaprojektowany i wzniesiony w późnym stylu dworkowym dla Mieczysława Mariana Wiśniakowskiego, kontrolera Najwyższej Izby Kontroli Państwowej i profesora Szkoły Handlowej w Warszawie. Jest skromnym, ale dobrym przykładem tego stylu. Już od końca XIX w. na ziemiach polskich poszukiwano form wyrazu, które podkreśliłyby narodową odrębność nowo powstającej architektury. Na fali tych poszukiwań rozpowszechnił się też styl dworkowy, dla którego charakterystyczne jest zastosowanie kolumnowych portyków w wielkim lub małym porządku, tralkowych balkonów, wolut, wazonów oraz łamanego dachu. W przypadku tego obiektu zastosowano repertuar form klasycznych – kolumnowy portyk wraz z frontonem, a także mansardowy dach. Warto podkreślić, że oprócz typowych cech stylowych wartością budynku jest jego autentyczność i wysoki stopień zachowania oryginalnej substancji.

Decyzja nie jest ostateczna. Stronom przysługuje odwołanie do Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.


Agnieszka Żukowska
Rzecznik Prasowy
Mazowieckiego Wojewódzkiego
Konserwatora Zabytków


 

Strona 10 z 258

«PoczątekPoprzednia12345678910NastępnaOstatnie»
Archiwum aktualności:
Polecamy również:

muwz_g
bskz_g
mkdn_g
muwz_g