Kolejny zabytek na Mazowszu

czwartek, 21 grudnia 2017 09:50

Jakub Lewicki – Mazowiecki Wojewódzki Konserwator Zabytków podpisał decyzję o wpisie do rejestru zabytków domu letniskowego rodziny Lipszyców, tzw. domu św. Faustyny, wzniesionego ok. 1905 r., położonego przy ul. św. Faustyny 5 w Ostrówku (gm. Klembów), z uwagi na zachowane wartości artystyczne i historyczne.

Dom powstał jako willa letniskowa w kolonii carskich urzędników Lipka-Ostrówek, założonej wraz z uruchomieniem kolei Warszawsko-Petersburskiej w 1862 r. i budową w 1910 r. pobliskiej stacji Klembów. W 1912 lub 1913 r. willę nabył i wyremontował z przeznaczeniem na letni dom dla rodziny, Mejer Lipszyc - współudziałowiec i dyrektor Warszawskiej Fabryki Wstążek Jedwabnych Meisel, Steinberg i Rittenberg. Z przyczyn ekonomicznych rodzina Lipszyców przeniosła się w 1920 r. do domu w Ostrówku i mieszkała tam do 1928 r. Aldona Lipszyc pomagała ukrywać się Żydom zbiegłym z transportu do Treblinki. Za pomoc udokumentowaną w przypadku 25 osób, w 1996 r. została uhonorowana pośmiertnie medalem Sprawiedliwy wśród Narodów Świata. Podczas okupacji, w domu Lipszyców rezydował sztab komendanta radzymińskiego obwodu Armii Krajowej Edwarda Nowaka ps. Jog, którego łączniczką była Maria Lipszyc. Istotnym wątkiem w historii domu jest krótki pobyt przyszłej św. Faustyny. Jeszcze jako Helena Kowalska, zarabiając na wymagane ówczesnymi zwyczajami zakonne wiano, od lipca 1924 r. do 1 sierpnia 1925 r. pracowała tu w charakterze pomocy domowej i opiekunki czwórki dzieci do dnia wstąpienia do Zgromadzenia Sióstr Matki Bożej Miłosierdzia.

Obiekt jest dobrze zachowanym przykładem budownictwa letniskowego początku XX w., którego charakterystycznymi cechami są: drewniany szalunek ścian, dekoracja snycerska oraz znacznej wielkości weranda. Posiada wartość historyczną, jako materialny dokument rozwoju podwarszawskiej zabudowy letniskowej, obiekt związany z lokalną historią i postaciami historycznymi - siedlisko rodziny Lipszyców i miejsce pobytu św. Faustyny. Odznacza się wyjątkowymi walorami artystycznymi, przejawiającymi się w rozwiązaniach architektonicznych i plastycznych, stanowiących charakterystyczną cechę drewnianej zabudowy letniskowej: malowniczą kompozycją bryły, drewnianą konstrukcją i szalunkiem, przestronnymi werandami, dekoracją i detalem snycerskim. Warto wspomnieć o tym, że we wnętrzach zachowały się wraz z okuciami oryginalne drewniane okna i drewniane drzwi, piece (z wyjątkiem drzwiczek wstawionych wtórnie) z glazurowanych białych kafli z dekoracyjnym wypukłym reliefem w zwieńczeniu oraz piec kuchenny węglowy z kafli. Wysoki stopień zachowania oryginalnej substancji typuje budynek jako przedmiot badań naukowych.

Decyzja nie jest ostateczna. Stronom przysługuje odwołanie do Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.


Agnieszka Żukowska
Rzecznik Prasowy
Mazowieckiego Wojewódzkiego
Konserwatora Zabytków


 

Kamienica przy ul. Emilii Plater 7 zabytkiem

środa, 20 grudnia 2017 14:42

Mazowiecki Wojewódzki Konserwator Zabytków – Jakub Lewicki podpisał decyzję o wpisie do rejestru zabytków kamienicy, zlokalizowanej przy ul. Emilii Plater 7 w Warszawie, zbudowanej w l. 1909- 1910 wg projektu arch. Prospera Ehrenfeuchta, z uwagi na zachowane wartości artystyczne i naukowe.

Ta wielkomiejska kamienica to bardzo dobry przykład architektury secesyjnej w Śródmieściu Warszawy. Liczne dekoracje zachowały się zarówno na elewacji, w przejeździe bramnym, jak i we wnętrzach: na klatce schodowej i w mieszkaniach. Wykorzystane zostały nie tylko popularne motywy roślinne, ale także geometryczne, inspirowane wzorami wiedeńskimi. Warto wspomnieć o dekoracjach głównej klatki schodowej: metalowych balustradach w typie warszawskim z drewnianym pochwytem, a także dekoracyjnych nadprożach drzwi prowadzących do mieszkań. Każde z nich zwieńczone jest uskrzydloną głową w otoczeniu stylizowanych liści laurowych, a także płaskich listew. Ponadto, na głównej klatce schodowej, jak i w wielu mieszkaniach, zachowały się sztukaterie: zwielokrotnione gzymsy, plafony z motywami roślinnymi: wiciokrzewu, róży, powoju, liści laurowych, liści kasztanowca, róży i maku, a także fryzy z motywami roślinnymi i geometrycznymi. W pomieszczeniach mieszkalnych zachowały się piece kaflowe wzniesione z białych kafli, zwieńczone ozdobnymi gzymsami w stylu neobarokowym. Przetrwała także drewniana stolarka okienna i drzwiowa. Wystroju wnętrza dopełnia mozaika parkietowa o kompozycji przenikających się kwadratów.

Należy podkreślić, że w budynku substancja oryginalna zachowana jest w dużym procencie – budynek nie uległ większym zniszczeniom w trakcie wojen, ani nie był poddawany przebudowom w okresie późniejszym.

Decyzja nie jest ostateczna. Stronom przysługuje odwołanie do Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.


Agnieszka Żukowska
Rzecznik Prasowy
Mazowieckiego Wojewódzkiego
Konserwatora Zabytków


 

Murowany spichlerz z 1. ćw. XX w. zabytkiem

środa, 20 grudnia 2017 14:40

Mazowiecki Wojewódzki Konserwator Zabytków – Jakub Lewicki podpisał decyzję o wpisie do rejestru zabytków murowanego spichlerza z 1. ćw. XX w., usytuowanego w miejscowości Szczyty (gm. Białobrzegi), z uwagi na zachowane wartości artystyczne, historyczne i naukowe.

Na terenie obecnej wsi Szczyty funkcjonowało wczesnośredniowieczne grodzisko typu pierścieniowatego, którego czas założenia określa się na podstawie badań sondażowych na XI-XII w. Pierwsze wzmianki o miejscowości pojawiły się po raz pierwszy w 1342 r. Jej rodowód jest jednak wczesnośredniowieczny i wiąże się prawdopodobnie z istnieniem w tym okresie osady służebnej, której nazewnictwo wywodzi się od rodzaju wykonywanej posługi, tj. wytwórstwem szczytów czyli tarcz. Szczyty były wsią prywatną. Od XVI w. do 2. poł. XVIII w. była własnością Kożuchowskich h. Doliwa. Następnymi właścicielami były rodziny Lasockich, Wąsowiczów, Zaborowskich. W okresie nowożytnym być może w obrębie grodziska funkcjonowała drewniana fortalicja. W 1827 r. wieś liczyła 14 domów i 164 mieszkańców.

W 2. poł. XIX w. majątek w Szczytach liczący 387 ha nabyli Bagniewscy. W 1907 r. zbudowali drewniany dwór na plateau grodziska i zrewitalizowali park. W tym samym czasie Michał Bagniewski wybudował murowany spichlerz na terenie folwarku na wschód od założenia dworsko - parkowego.

Budynek spichlerza zachował autentyzm formy i wyraz architektoniczny, jak również oryginalną substancję budowlaną. Posiada niezmienioną bryłę, rozwinięty detal architektoniczny i czytelne rozwiązania budowlano - konstrukcyjne. Obok istniejących: grodziska wczesnośredniowiecznego, drewnianego dworu i parku dworskiego, stanowi istotny element zespołu dworsko - folwarcznego w Szczytach. To także dokument zastosowanych rozwiązań kompozycyjnych, funkcjonalnych, stylistycznych oraz materiałowych. Jest doskonałym przykładem dawnego budownictwa folwarcznego w skali regionalnej. Na terenie południowego Mazowsza istnieją nieliczne zabytki o pierwotnej funkcji spichlerza jak np. obiekt w zespole dworsko - parkowym w Orońsku (gm. Szydłowiec) oraz obiekt w zespole dworskim w Dańkowie (gm. Błędów). Spichlerz w miejscowości Szczyty odznacza się bardziej rozbudowanym detalem i dekoracją zewnętrzną.

Decyzja nie jest ostateczna. Stronom przysługuje odwołanie do Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.


Agnieszka Żukowska
Rzecznik Prasowy
Mazowieckiego Wojewódzkiego
Konserwatora Zabytków


 

Strona 6 z 258

«PoczątekPoprzednia12345678910NastępnaOstatnie»
Archiwum aktualności:
Polecamy również:

muwz_g
bskz_g
mkdn_g
muwz_g